برای به‌خیال‌آوردن آینده‌ای که وجود ندارد» «,باید قوۀ تخیل داشته باشید ‌,,, آذر نفیسی —
,ماریا و زهرا در دانشکدۀ پزشکی بخارست در دهۀ 70 دانشجو بودند رسانه اینترنتی bartar موویز nartarMoviz جامعترین سایت فیلم و سریال
,ماریا و زهرا در دانشکدۀ پزشکی بخارست در دهۀ 70 دانشجو بودند ‌,,, ,ماریا اهل رومانی؛ زهرا اهل ایران ‌,,, ‌,,,
,ماریا و زهرا در دانشکدۀ پزشکی بخارست در دهۀ 70 دانشجو بودند ‌,,, ,ماریا اهل رومانی؛ زهرا اهل ایران ‌,,, ,در دوران کمونیسم، خیلی‌ها از خاورمیانه برای تحصیل به رومانی می‌آمدند
,زهرا در 1978، درسال پایان تحصیلی، تصمیم می‌گیرد به ایران بازگردد [یک سال مانده به فارغ‌تحصیلی] ‌,,, ‌,,,
,زهرا در 1978، درسال پایان تحصیلی، تصمیم می‌گیرد به ایران بازگردد [یک سال مانده به فارغ‌تحصیلی] ‌,,, ,اتفاق مهمی در کشورش می‌افتد
رودخانه و ماه دارند» «,وجود مرا دوپاره می‌کنند
و شب به خونی می‌ماند» «,که از دهانم جاری می‌شود
«ما با هم یکی بودیم، با هم یکی بودیم» [یک روح در دو بدن]
هیچ‌وقت نمی‌دانستم صخره‌ها و پرتگاه» «,می‌توانند اینقدر وحشی باشند
،افتادنِ داس‌ها* انگار که در رؤیایی» «,ماه هست ,داس در فرهنگ اروپایی نماد مرگ است*
,و رودخانه دارد وجود مرا دوپاره می‌کند» «,,,باز هم می‌گویم
«,,,،ما یکی بودیم»
«,یک روح در دو بدن» نینا کاسیان، «دو نیم کردند مرا»، ۱۹۹۰ —
،زهرای عزیزم
حالت چطوره؟
رسیدی بسلامتی؟
اصلاً نمی‌توانم تصور کنم ,که سال آخر همکلاس نباشیم
بخارست بدون تو ,جای دیگری خواهد بود
،بعد ازینکه رفتی، آنجا ماندم ,در پیاده‌رویی روشن
،وقتی برگشتم که بروم ,پوستم به‌قدری درد گرفته بود که نگو
و درخت پهلویم در آفتاب سوزان مثل جهنم ,پژمرده بود
,سایه‌اش باریک شده بود
آنقدر آنجا ماندم ,تا پروازت را بر فراز سرم ببینم
,می‌دانم هواپیما از کدام مسیر رفت
,رفت به طرف شرق
کی برمی‌گردی؟
،ماریای عزیز
،بسلامت به وطن رسیدم ,به تهران
,اولین چیزی که احساس کردم پوچی بود
,پوچی نبودن با تو
کاش اینجا بودی ,تا بتوانم جاهای محبوبم را نشانت بدهم
،کاش می‌شد به تو بگویم زود برخواهم گشت ,ولی هنوز نمی‌دانم
,اینجا اتفاق مهمی دارد می‌افتد
,اتفاقی که می‌خواهم جزوی از آن باشم
,ترس مردم ریخته
,احساس می‌کنند زمان تغییر رسیده
دوشادوش پدرم کار می‌کنم ,و بیانیه می‌نویسم
من افکار و عقاید او را روی کاغذ می‌آورم ,و بین مردم پخش می‌کنیم
،هر روز تلاش می‌کنیم کلمه‌های کمتری به کار ببریم
,تا پیام‌های واضح‌تری بنویسیم
,با اتحاد، شاه را شکست خواهیم داد
,با اتحاد، امپریالیسم را شکست خواهیم داد
،عزیز دلم
,حالا، در بیشتر خاطره‌هایم تو حضور داری
،تو را وارد همۀ آنها کرده‌ام ,حتی خاطره‌های قدیمی‌ام
احساس می‌کنم در سرم صدایی هست ,که همیشه با تو حرف می‌زده است
،رفتم کنار دریا چند روزی ,«با خواهرم «آنکا
نشستم در ساحل، چشم دوختم به دوردست ,و تو را در خیالم مجسم کردم
،بر فراز دریا و چند کوه
,,,در خیابان‌های تهران
,در میان مردم
,خوشحال و مطمئن به تحولات در کشور تو
،ولی لطفاً مراقب باش
,خودت را به خطر نینداز
دوست دارم بعد از همۀ این اتفاق‌ها ,برگردی پیشم
,و با تو به ساحل دریا برویم
,بپریم داخل آب
,این‌بار از پریدن نخواهم ترسید ,دست تو را خواهم گرفت
ترجمۀ صالح نجفی
,,,مرگ بر شاه، مرگ بر شاه، مرگ بر شاه
,,,فتح اسلام در جهاد است
,,,الله اکبر، الله اکبر
پرچم خونین قرآن ,,,در دست مجاهد مردان
تا خون مظلومان به جوش است ,آوای عاشورا به گوش است
,,,کارگر، برزگر، رنجبر
ای کارگر ,,,ما با هم متحد می‌شویم
تا برکنیم ریشۀ استثمار
,,,وای اگر خمینی حکم جهادم دهد
ارتش عالم نتواند که جوابم دهد
وای اگر خمینی حکم جهادم دهد ارتش عالم نتواند که جوابم دهد
وقتی سروصدا به قدری بلند است ,,,که صدای خودت را هم نمی‌شنوی
,ولی می‌دانی که قطعاً صدایی داری
،وقتی به تو آنجا نیاز هست
،وقتی خیابان نمادی می‌شود از چیزی دیگر
وقتی هزاران نفر در خیابان راهپیمایی می‌کنند ،و تو یکی از آنهایی
,و خیابان نیرویی از نیروهای طبیعت است
از یک نقطه به بعد، مردم ،بر جغرافیای شهر مستولی می‌شوند
,پاهایشان راهی تازه می‌کشد به سوی آینده
,این به تو قدرت می‌بخشد
,پدرم اعتمادبه‌نفس بالایی دارد
,با مردم در خیابان‌ها حرف می‌زند
به مردم می‌گوید ,ما جامعه‌ای مبتنی بر همبستگی و داد نیاز داریم
در پوستش نمی‌گنجد ,که این تجربه را با هم از سر می‌گذرانیم
بحث ایدئولوژیک مطلقا در شرایط حاضر ,و با این کیفیت روی این زمینه نکنیم
,,,و الّا خروارها استدلال علمی
,در جهت تأیید ایدئولوژی خودمون داریم
,,,ایدئولوژِی ما کار دیروز و پریروز
,و کار این جامعه و اون جامعه نیست
,دستاورد حرکت تکاملی تمام بشره
،زهرای عزیزم
,از شور و شوق تو خوشحالم
,می‌دانم که انرژی تو، توش و توان تو، می‌تواند کوه‌ها را جابجا کند ,همیشه ازین بابت تو را ستوده‌ام
اینجا من فقط مقاله‌ای کوتاه در روزنامه‌ای یافتم ,نه بیشتر
در مقاله آمده که ,شاه فرار کرده و امام خمینی به ایران برگشته
نمی‌دانم او کی هست ,ولی عکسش به نظرم عبوس و اخمو می‌آید
حال و هوای آنجا چطور است؟ تو و خانواده‌ات؟
در این فاصله، من فارغ‌تحصیل شدم ,و در کلینیکی روستایی مشغول کار
،خیلی دور از والدینم در بخارست ,در فضایی سرد و سنگین
,,,خواستم که باز به بخارست انتقالم دهند
,اما درخواستم رد شد
,می‌خواهم مهار سرنوشتم را دست خودم بگیرم
,,,زنانی که در تصویر می‌بینیم
فقط چند تن از آنانی‌اند ،که پیوسته در اطراف خویش می‌بینیم
میلیون‌ها زن در رومانی ,و اقصی نقاط دنیا
امسال که به ایشان اختصاص یافته :آنها مشغول کارهای همیشه‌اند
،بچه به دنیا می‌آورند، زندگی سعادت‌بار
،سخت کار می‌کنند، با احساس‌های قوی
,فکر می‌کنند، رنج می‌کشند و امید می‌ورزند
,اینها فقط چند تن از ایشانند [مشت نمونۀ خروار]
،آجر بر آجر می‌گذارم تا مُچ پایم
,تا کمرگاهم، تا پستان‌هایم
,تنم دو تا می‌شود در درون دیوار
خونم از راه کفِ دستانم ,درون آجرها جاری می‌شود
،سپس، سوزان ,از نو درون شقیقه‌هایم جاری می‌شود
,گیسوانم بوی مستی‌آور هاوَن می‌دهد
,آجرهایم چونان تیغ‌های علف بهم نزدیکند
،تشنۀ اوج صمیمیتم وقتی ،به شکلی غریب
,دیوار چون من آغاز سوختن می‌کند
,دیشب دوباره دیدمشان
,آن مردها با کُت‌های سیاه را
آنهایی که وقتی دانشجو بودیم ,دنبالمان می‌افتادند
،داخل ماشین بودند ,نزدیک آپارتمانم
پیاده که می‌رفتم به ماشین نگاه کردم ,و نگاهمان به هم افتاد
,یکدفعه خشکم زد
سرعت قدم‌هایم را زیاد کردم ,تا از نگاه آنها بگریزم
,نامه‌ات را خواندم و تنم لرزید
,امیدوارم الآن در امان باشی
,تو رو خدا مراقب باش
,هر وقت توانستی جوابم را بنویس
مردم اینجا از الآن دارند دربارۀ ،جمهوری اسلامی حرف می‌زنند
,و این مرا می‌ترساند
آنهایی که به قدرت رسیدند ,قلع‌وقمع و سرکوب را شروع کرده‌اند
:بگیر و ببند شروع شده ،روشنفکرها، چپ‌ها
،مردمی که چیز دیگری می‌خواستند ,مثل پدرم
,عین آن مردهای سیاه‌کُت‌اند
,هفتۀ پیش سازمان پدرم را تعطیل کردند
,غیرقانونی می‌دانند آن را
,ولی هنوز امیدمان را از دست نداده‌ایم
,مبارزه هنوز تمام نشده [هنوز کامل نباخته‌ایم]
,زهرای عزیزم خیلی متأسفم
چرا همیشه آدم‌خوب‌ها را کنار می‌زنند؟
,کسانی را که در دلمان بذر امید می‌کارند
آنانی که می‌جنگند ,و خود را فدای دیگران می‌کنند
یادت هست بهم گفتی این آغازی تازه خواهد بود؟
«!شاه سرنگون شده»
«!دیکتاتوری تمام»
,رؤیای زندگی در جامعه‌ای عادلانه داشتی
،برایم از «مصدق» گفتی ,از امید
مگر این انقلابی نیست که رؤیایش را داشتی؟
!آزادگی فرهنگ ماست
!خاموش‌ماندن ننگ ماست
,,,آزادگی فرهنگ ماست
,فکر نکنم انقلاب بیهوده بود
,,,خیلی امید دیدم
,و خیلی شادی در چهرۀ مردم
,همه فکر می‌کردیم این آغازی نو است
,جهانی بهتر، زندگی با کرامت بیشتر
سعی می‌کنم به بدترین‌ها فکر نکنم ,و خوش‌بین بمانم
!مرگ بر ارتجاع
!مرگ بر بی‌حجاب
!درود بر باحجاب
«در شب کوچک من دلهرۀ ویرانی است»
گوش کن» «وزش ظلمت را می‌شنوی؟
«من غریبانه به این خوشبختی می‌نگرم»
«من به نومیدی خود معتادم»
گوش کن» «وزش ظلمت را می‌شنوی؟ فروغ فرخزاد، «باد ما را خواهد برد»، ۱۳۴۲ —
،عزیزم
،سه سال از فارغ‌تحصیلی گذشته !باورت میشه
,احساس می‌کردم در درمانگاه اسیرم
,بالأخره منتقل شدم به بخارست
,گرفتن انتقالی کار راحتی نبود
,الآن در بیمارستانی بزرگ کار می‌کنم
خیلی زود دوزاریم افتاد ,که اینجا هم خیلی اوضاع بهتر نیست
,همه‌جا باید از قواعد اطاعت کنی
,آنطور رفتار کن که می‌گویند
خوشحال بودم که نزدیک پدر و مادرم هستم ,اما حالا احساس می‌کنم دست‌وپایم را بسته‌اند
,پلیس مخفی دربارۀ نامه‌هامان با پدرم حرف زده
,پدرم قدغن کرده که باز برایت بنویسم
اصرار دارد که من ازدواج کنم ,و خانواده‌دار شوم
,ما همه در زندگی خود به آن ساعت 12 می‌رسیم
،هنگامی که عقربه‌های ساعت یکی می‌شوند
,همراه با زنان و مردانی که دوستشان می‌داریم
دوست‌داشتنی‌ترین تازه‌عروس و دامادها ,همیشه زوج‌های جوانند
،هدفشان روی زمین
،در عظیم‌ترین ساعتِ سرنوشتِ بیولوژیکشان
،آفریدن حیاتی نو از حیات خویش ,عشقی نو از عشق خویش است
,می‌ترسم از همۀ چشم‌های دور و برم
,از همۀ نگاه‌هایی که با سوءظن به من دوخته می‌شوند
,می‌ترسم از گوشه‌کنایه‌ها
,می‌ترسم از کلمات
,مرا ببخش که اینهمه وقت ننوشتم
,پدرم یک ماه پیش ناپدید شد
،همه‌جا دنبالش گشتیم ,از همه‌کس پرسیدیم
به‌مان گفتند بهترین کار این است ,که دیگر دنبالش نگردیم
,نمی‌توانم دنبالش نگردم
,گاهی او را در خیابان می‌بینم
می‌دوم، لمسش می‌کنم ,او روی می‌گرداند
,پدرم نیست
,پدرم که انقلابِ من بود
,کسی که امید را به من آموخت
,قدرت تخیل‌کردنِ آینده را
,الآن دیگر هیچی را نمی‌توانم تخیل کنم
!زهرا
,در خیالم هم نمی‌گنجد که تو چه می‌کشی
نمی‌دانی چقدر عصبانیم ,که اجازه ندارم تو را ببینم
,که باز نزدیک تو باشم
،از هرجا که بتوانم برایت خواهم نوشت ,مهم نیست چه بلایی سرم بیاید
،حتی اگر کلمات ناپدید شوند
,حتی اگر کسی به‌زور پاکشان کند
,برایم مهم نیست
،من سپرت خواهم بود ,هیچ بلایی به تو نخواهد رسید [از هر گزندی در امانت می‌دارم]
,بیا با هم یکی شویم ,بیا کنار هم مبارزه کنیم
,مثل آن روزها که کنارم ماندی
وقتی که مجبور بودیم درگوشی حرف بزنیم ,تا کسی صدایمان را نشنود
,آن روزها که دنبالمان می‌افتادند
آن روزها که همه‌چیزِ بین ما ,باید بِینمان می‌ماند
,,,ولی نمی‌ماند
,زیرا آنها همه‌چیز را می‌دانند
،هرچیز که می‌نویسیم
،هرچه که می‌گوییم
,هرچه که فکر می‌کنیم
رودخانه و ماه دارند» «,وجود مرا دوپاره می‌کنند
و شب به خونی می‌ماند» «,که از دهانم جاری می‌شود
«ما باهم یکی بودیم، یک روح در دو بدن»
هیچ‌وقت نمی‌دانستم صخره‌ها و پرتگاه» «,می‌توانند اینقدر وحشی باشند
،آن روزها، عزیزم
,,,که نگران خودمان بودم
,که به من می‌گفتی، نرو، که ترکم نکن
,ولی حرفت را گوش نکردم
،حتی خاطره‌هایم گوریده‌اند
,از وقتی پدرم ناپدید شده
,خط‌های خاطره‌هایم جملگی محو شده‌اند
,زمان دارد مثل لباسی ساییده می‌شود [نخ‌نما]
«دیگر کسی به عشق نیندیشید»
«دیگر کسی به فتح نیندیشید»
و هیچ‌کس» «دیگر به هیچ‌چیز نیندیشید فروغ فرخزاد، «آیه‌های زمینی»، ۱۳۴۱ —
,پنج سال از شروع جنگ با عراق گذشته
,زندگی ما را زیر و زبر کرده
,بزرگترین برادر/خواهرزادۀ من به ارتش پیوسته
,پانزده سال بیشتر ندارد
,اگر بمیرد، ما می‌شویم خانوادۀ شهید
،من مادر نیستم ,پس کسی گوشش بدهکار حرف‌های من نیست
,نمی‌توانم با کسی دربارۀ ایثار این بچه حرف بزنم
ولی هرکاری از دستم برآید می‌کنم ,که جلویش را بگیرم
,که این جنگ را متوقف کنم
Ludwig van Beethoven Moonlight (Mondscheinsonate) The Piano Sonata: No, 14 in C-sharp minor, Op, 27, No, 2
،عزیزم
,می‌ایستم کنار پنجره و دور را می‌نگرم
،آسمان تاریک و سقفش کوتاه ,انگار حادثه‌ای در راه است
,صبر می‌کنیم
تلاش می‌کنیم باور کنیم ,که سرما حالتی ذهنی بیش نیست
,که با قدرت اراده می‌توان مهارش کرد
,فایده ندارد اما
,رومانی جایی نیست که می‌شناختی
,دلگیرتر، تاریک‌تر
,خیلی چیزها عوض شده در این 10 سال [۱۹۸۸]
,همانطور که ما عوض شده‌ایم
,تنها مایۀ شادی‌ام نامه‌های توست
،می‌خواهم جواب بدهم ,هرچند قدغن کرده‌اند برایم
،با ماریوس ازدواج کرده‌ام ,از همکاران بیمارستان
,نمی‌توانستم با پدر و مادرم دعوا کنم
,گیر افتاده بودم
,چاره‌ای نداشتم
,خیلی وقت‌ها یادت می‌افتم
گاهی گوشواره‌ای را می‌اندازم ,که وقتِ رفتن بهم دادی
در آینه نگاه می‌کنم ,و تصور می‌کنم کنارم هستی
,انعکاس‌هامان در آینه یکی می‌شود
,,,منافق مسلح اعدام باید گردد
,کسانی بی‌اجازه وارد خانه‌مان شده‌اند
,اسباب و وسایلم پخش و پلا
,زیر و رو
،کتاب‌های محبوبم، آلبوم‌های خانوادگی
،دفتر خاطراتم
,نامه‌های تو
,می‌دانم که به قصد دزدی وارد خانه‌مان نشده بودند
,چون من دارم کار پدرم را ادامه می‌دهم
,چون هنوز باورهای او را باور دارم
دیدم که کل زندگی‌ام را ,از کشوها بیرون کشیده‌اند
آه کشیدم, نفس راحتی که ,موقع این اتفاق خانه نبودم
,و هنوز زنده‌ام
می‌کوشم نپرسم از موقع بازگشتم ,از رومانی چه رخ داده
,خیلی مهم است که سؤال نکنم
,به خودم باور داشته باشم
,مثل چند سال پیش
مرگ بر چائوشسکو
[همبستگی]
ارتش کنار ملت
,,,وقتی هزاران تن در خیابان راهپیمایی می‌کنند
،و تو یکی از آنانی
,و این نیرویی از طبیعت است
,یاد قصه‌هایی افتادم که از ایران برایم گفتی
,آن انرژی عظیم در خیابان‌ها
,,,امیدِ اینکه صدایت شنیده شود
,در میان هزاران صدای دیگر
,در بیمارستان، یک عالم مجروح آورده بودند
,احساس کردم راستی‌راستی در خط مقدم هستم
،ماریوش همراهم نبود ,در خانه ماند
,احساس تنهایی می‌کردم
،اتفاق‌ها با سرعت برق و باد می‌افتند
,وقت نمی‌کنم به‌شان فکر کنم
,حالا بناست که آزاد باشیم
ولی تو آگاهم ساخته‌ای که ,پیروزی‌ها ممکن است مصادره شوند
،زهرای عزیزم
,امیدوارم حالت خوب باشد
,چشم به راه نامه‌هایت بودم
احساس می‌کنم ,اتفاق بدی برایت افتاده‌ست
,اما خدا کند احساسم اشتباه باشد
چقدر خوشحال بودیم ,که رژیم سقوط کرد
,احساس آزادی می‌کردیم
،هنوز یک سال نگذشته
,و پولمان دارد روز به روز بی‌ارزش‌تر می‌شود
,دیگر با این پول چیزی نمی‌توان خرید
,طاقتمان طاق شده
,نگران شغلمان هستیم
,پدر و مادرم یک لحظه بی‌وحشت نمی‌گذرانند
,تازه بازنشست شده‌اند
,از پسِ کارها برنمی‌آیند
,باز ماریوش کاری می‌کند
از بیمارستان بیرون آمده و ,کسب و کار جمع و جوری راه انداخته
توتون و شیرینی می‌فروشد ,از ترکیه وارد می‌کند
,تازگی به خودم و خودت فکر می‌کردم
,,,مردّد بودم ازت بپرسم
تمام این مدت فکر می‌کردم ,تو به خاطر انقلاب گذاشتی و رفتی
,اما شاید دلایل دیگری داشتی
,شاید راه امن‌تر را انتخاب کردی
شاید فکر می‌کردی ,اگر بروی من در امان خواهم بود
,چقدر دلم می‌خواهد رو در روی هم بنشینیم
,به هم نگاه کنیم، با هم حرف بزنیم
,و همۀ این حرف‌ها را رو در رو به هم بگوییم
,ای کاش می‌شد از اول شروع کنیم
,صدایت به یادم نمی‌آید
,به عکس‌هامان نگاه می‌کنم
،همیشه بقدری به هم نزدیک بودیم
که به نظرم راحت می‌توانستیم ,تصویر ضد نورمان را قیچی کنیم
،دلم می‌خواهد روی آن عکس‌ها زوم کنم ,چون دارند محو می‌شوند
آدم‌ها کِی کم‌کم از روی کاغذ محو می‌شوند؟
,ما به همراهِ هم محو می‌شویم
،وقتی تصور می‌کنم داری با من حرف می‌زنی
,حتی مطمئن نیستم صدای توست که دارم می‌شنوم
،بعضی وقت‌ها خیال می‌کنم صدای خودم است
،و فقط خودم را در ذهنم می‌بینم
,و این مرا به وحشت می‌اندازد
الآن کجایی زهرا؟
,تو را به خدا لااقل بگو که حالت خوب است
,نامه‌های ماریا و زهرا با الهام از سکوریتاتۀ* رومانی تحریر شده‌اند ,سازمان اطلاعاتی و امنیتی و پلیس مخفی دولت سوسیالیستی رومانی* ,,, ,در این نامه‌ها شعرهایی هم از نینا کاسیان** و فروغ فرخزاد نقل شده است ,شاعر، نویسندۀ کتاب کودکان، مترجم، روزنامه‌نگار، آهنگساز رومانیایی بود**